Hoe train je Executieve Functies bij kinderen? Ontdek de leukste spelletjes!

Executieve functies... hoor je het donderen in Keulen? Hoewel de term technisch klinkt, zijn ze cruciaal voor de ontwikkeling van elk kind. In dit artikel leggen we in mensentaal uit wat het inhoudt, waarom ze onmisbaar zijn op school en hoe je ze spelenderwijs kunt trainen met educatieve spelletjes van Spadt.

Wat zijn Executieve functies?

Executieve functies zijn de "verkeersleiders" van ons brein. Het zijn cognitieve vaardigheden die je helpen om gedrag, emoties en gedachten te sturen, plannen te maken en impulsen te beheersen.

Deze vaardigheden zijn essentieel om te functioneren op school, in sociale situaties en later op de werkvloer.

Executieve functies in de praktijk: Voorbeelden

Wietse (5 jaar): Heeft moeite met meervoudige opdrachten. Dit wijst op een uitdaging met het werkgeheugen en de planning.
Luna (8 jaar): Is snel afgeleid door prikkels en roept zonder haar vinger op te steken. Hier is extra stimulans nodig voor de respons-inhibitie (impulscontrole) en volgehouden aandacht.

Welke executieve functies zijn er?

Naast werkgeheugen en inhibitie zijn er nog andere belangrijke elementen:

Emotieregulatie: Omgaan met emoties en frustratie.
Cognitieve flexibiliteit: Vlot kunnen schakelen tussen taken of plannen wijzigen.
Taakinitiatie: Vlot kunnen starten aan een opdracht.

Executieve functies trainen met spelletjes

Het goede nieuws? Je kunt executieve functies oefenen! Kinderen worden hier niet mee geboren; ze ontwikkelen zich volop tussen de kleutertijd en jongvolwassenheid. Door gericht te spelen, stimuleer je de hersenontwikkeling zonder dat het als "leren" aanvoelt.

Hieronder vind je een selectie van toppers van SmartGames, Haba, Djeco, Londji en Vilac, onderverdeeld naar de functie die ze het sterkst prikkelen.

1. Solo-denkspellen voor planning en logica

Bij deze spellen moet een kind stappen vooruitdenken en een strategie bepalen.

SmartGames - 5 Little Birds: Een prachtig logisch spel voor jonge kinderen. Waar moeten de vogeltjes op de houten tak zitten? Het dwingt het kind om informatie te combineren en logisch te redeneren (planning en werkgeheugen).
SmartGames - Camelot Jr.: Traint planning door een veilige weg te bouwen tussen de prins en de prinses met houten blokken.
SmartGames - Jump In': Dwingt tot vooruitdenken: hoe krijgen we de konijnen in hun hol als de vossen de weg blokkeren?
SmartGames - Safari Park Jr.: Navigeer de wilde dieren door het doolhof om de perfecte foto te maken. Het traint het vermogen om stappen in de juiste volgorde te plannen zonder de weg voor andere dieren te blokkeren.

Camelot Jr. SmartGames € 29,99

5 Little Birds SmartGames € 24,99

Jump'In SmartGames € 17,99

Safari Park Jr. SmartGames € 24,99

2. Reactiespellen voor impulscontrole en samenwerken

Wil je de respons-inhibitie trainen? Kies dan voor snelle spellen waarbij je eerst moet nadenken voor je handelt:

999 - Vlotte Geesten: Je moet informatie elimineren in je brein (het is niet blauw, niet de zetel...) voordat je grijpt.
Djeco - Mosquito: Toegankelijke reactiespellen voor jongere kinderen.
Londji - Save The Cat: Een prachtig coöperatief spel. Het stimuleert flexibel denken en samenwerken. Hoe gaan we samen de kat redden voordat het vuur zich verspreidt? Je moet je eigen plan kunnen aanpassen aan de situatie en aan je teamgenoten.
Djeco - Oudordodo: Een deductiespel waarbij je door eliminatie ontdekt waar Dodo slaapt. Het remt de impuls om zomaar te gokken (respons-inhibitie).

Oudordodo Kaartspel Deductie Djeco € 8,99

Save The Cat Londji € 34,99

Vlotte Geesten Dobbelspel 999 Games € 16,99

Mosquito Djeco € 20,99

3. Werkgeheugen & Visuele Focus

Deze spellen dagen het brein uit om informatie razendsnel op te slaan en te verwerken.

Dobble: Dit is de ultieme training voor visuele discriminatie en volgehouden aandacht. Je moet constant scannen naar dat ene symbool dat overeenkomt. Het vraagt een snelle verwerking van je brein onder tijdsdruk.
Djeco - Sardines: De koning van het visueel werkgeheugen. Onthoud de details van de sardines in het blik en zoek ze terug in je eigen kaarten.
Vilac - Cekiki: Een houten observatiespel waarbij je razendsnel details moet herkennen en onthouden om het juiste figuurtje te vinden.
Djeco - Minimatch: Een razendsnel observatiespel waarbij je zo snel mogelijk de afbeeldingen op je eigen kaarten moet terugvinden op de grote "Meli-Melo" kaart. Het traint het visueel scannen en de snelheid waarmee het brein informatie verwerkt.

Sardines Djeco € 12,99

'Cekiki' Observatie en Deductiespel Vilac € 29,99

Dobble Classic Zygomatic € 15,99

Minimatch Djeco € 12,99

4. Emotieregulatie & Flexibiliteit

Haba - Rhino Hero: Een spannend stapelspel waarbij kinderen leren omgaan met de frustratie als hun kaartenhuis instort (emotieregulatie).
Haba - De Boomgaard: Samen plannen en overleggen is nodig om de raaf te verslaan, wat het sociale aspect van executieve functies versterkt.
Londji - Cluck Cluck the Fox: Werk samen om de kippen in het hok te krijgen voordat de vos toeslaat. Dit spel traint de emotieregulatie: hoe ga je om met de spanning van de naderende vos en de teleurstelling als een worp niet gunstig uitpakt?
Sunny Games - Max de Kat: In dit spannende coöperatieve spel moeten de spelers samenwerken om de kleine diertjes veilig naar hun hol te brengen voordat Max de kat ze vangt. Het traint de emotieregulatie doordat kinderen gezamenlijk moeten beslissen wie ze als eerste redden en hoe ze omgaan met de naderende kat.

Cluck, cluck! The Fox Londji € 37,99

Mijn Eerste Spellen - Eerste Boomgaard Haba € 27,99

Rhino Hero The Original Haba € 12,99

Max De Kat Sunny Games € 29,99

Conclusie: Spelenderwijs groeien

Gezelschapsspelletjes zijn meer dan alleen plezier; ze hebben een onschatbare educatieve waarde. Alle aspecten van de executieve functies – van concentratie tot emotieregulatie – komen aan bod. Probeer bovenstaande spelletjes zeker eens uit en zie hoe je kind spelenderwijs groeit!

Wil jij de executieve functies van jouw kind of leerlingen stimuleren?
Bekijk ons volledige assortiment educatieve spellen op www.spadt.be.